5.4. De Keten van Afhankelijk Ontstaan (Pratityasamutpada)

Kennisbank De Keten van Afhankelijk Ontstaan (Pratityasamutpada)

De Keten van Afhankelijk Ontstaan (Pratityasamutpada)

Dit hoofdstuk behandelt het Boeddhistische concept van Pratityasamutpada, vaak vertaald als ‘Afhankelijk Ontstaan’. Dit principe verklaart hoe fenomenen interafhankelijk zijn en elkaar voortbrengen, wat leidt tot de cycli van wedergeboorte en lijden.

Wat is Pratityasamutpada?

Pratityasamutpada is een fundamenteel concept in het Boeddhisme dat de onderlinge afhankelijkheid van alle dingen beschrijft. Het stelt dat niets op zichzelf bestaat, maar ontstaat door de interactie van meerdere oorzaken en omstandigheden.

De Twaalf Schakels van Afhankelijk Ontstaan

De cyclus van afhankelijk ontstaan wordt vaak uitgelegd aan de hand van twaalf schakels:

  1. Onwetendheid (Avidya): Gebrek aan inzicht in de ware aard van de realiteit.
  2. Formaties (Sankhara): Mentale impulsen of karmische neigingen.
  3. Bewustzijn (Vijnana): Het bewustzijn van zintuiglijke ervaringen.
  4. Naam en vorm (Namarupa): Fysieke en mentale aspecten van het bestaan.
  5. De zes zintuiglijke velden (Shadayatana): De bronnen van zintuiglijke ervaringen.
  6. Contact (Sparsha): Het contact tussen de zintuigen en hun objecten.
  7. Gevoel (Vedana): De sensaties die voortvloeien uit dit contact.
  8. Verlangen (Trishna): Het verlangen of de gehechtheid aan deze sensaties.
  9. Grijpen (Upadana): Sterkere gehechtheid en grijpen naar ervaringen.
  10. Worden (Bhava): De vorming van een ‘ik’ of ‘ego’ rond deze ervaringen.
  11. Geboorte (Jati): De voortzetting van de cyclus in nieuwe vormen.
  12. Ouderdom en dood (Jaramarana): De onvermijdelijke afloop van het geboorteproces.

Pratityasamutpada en de Cyclus van Lijden

Deze onderling verbonden cyclus is de basis voor de continue ervaring van lijden in Samsara, de cyclus van wedergeboorte. Het is door onwetendheid dat deze keten van gebeurtenissen blijft voortbestaan.

Het Doorbreken van de Cyclus

In het Boeddhisme is het doel om deze keten van afhankelijk ontstaan te doorbreken, wat leidt tot de beëindiging van lijden en uiteindelijk tot verlichting (Nirvana). Dit gebeurt door het ontwikkelen van inzicht, wijsheid en het loslaten van gehechtheid.

Samenvatting

Pratityasamutpada is een diepgaand concept dat de onderlinge afhankelijkheid en voorwaardelijkheid van alle verschijnselen uitlegt. Dit hoofdstuk heeft de complexe aard van deze leer verkend, inclusief de twaalf schakels van afhankelijk ontstaan en de implicaties voor het begrijpen van de cyclus van lijden en wedergeboorte.

Dit bericht is gepost in . Bookmark de link.